بی اختیاری ادراری چیست؟

512116676 612x612

 

بی اختیاری ادرار خجالت ندارد،درمان دارد

 

بی اختیاری ادراری علاوه بر زنان در مردان نیز شیوع زیادی دارد.بسیاری از مردان به دلایل مختلف به ویژه مشغله های کاری ساعت ها ادرار خود را نگه می دارند و این مسیله سبب اختلال در فعالیت طبیعی مثانه و بروز بی اختیاری می شود.مثانه پس از پر شدن مرتب به مغز پیام میفرستد و اگر فردی در ساعات طولانی ادرار خود را نگه دارد و به این پیام ها پاسخ ندهد،مثانه به تدریج بزرگ و شل می شود و حس تخلیه ادرار از بین میرود.

عادات بد ادراری و نگه داشتن ادرار بیش از دو تا سه ساعت علاوه بر ایجاد بی اختیاری ، سبب عفونت های مکرر ادراری میشود.مردانی که دارای علائمی مانند تکرر ادرار در شب یا روز ،شروع ادرار با تاخیر ،متناوب نبودن دفع ادرار ،حس فوریت ادرار و دفع شدن آخر ادرار به صورت قطره قطره هستند یا افرادی که ساعت های طولانی ادرار خود را نگه میدارند،اینها نشانه هایی از بیماری های زمینه ای مانند بزرگی پروستات و مثانه نوروژنیک است که می تواند در آینده به بی اختیاری ادراری تبدیل شود.این افراد در صورت داشتن هر کدام از این علائم باید به متخصصین اورولوژی مراجعه و از بروز بی اختیاری ادرار که میتواند زندگی و موقعیت اجتماعی و شغلی آنها را مختل کند،پیشگیری کنند.

 IMG 20180930 111359

 

بی اختیاری ادرار را به دو دسته بی اختیاری ادراری استرسی و بی اختیاری ادراری فوریتی تقسیم کرد.در بی اختیاری استرسی با سرفه،عطسه،خندیدن،بلند شدن از روی صندلی ،طناب زدن،در هنگام ورزش یا پریدن از روی جوی ،ریزش ادرار صورت میگیرد که به دلیل صعف عضلات لگن به دلیل زایمان دوقلویی،تعدد بارداری یا فشار سر جنین به کف لگن رخ میدهد.

بی اختیاری ادرار فوریتی نیز به گونه ای است که قبل از رسیدن به دستشویی ریزش ادرار صورت میگیرد که با دارو وتزریق بوتاکس در مجاری ادراری درمان میشود.بی اختیاری ادرار فوریتی،استرسی بعد از جراحی پروستات همگی درمان قطعی دارند و این درمان ها به نسبت شدت بیماری و شرایط بیمار از دارو درمانی تا جراحی را شامل میشود

دو نوع مثانه نوروژنیک وجود دارد که برخی از افراد مبتلا به آن دچار بی اختیاری ادراری شده و برخی دیگر قادر به تخلیه ادرار خود نیستند. مثانه نوروژنیک معمولا در اثر بیماری هایی مانند دیابت،ام اس ،پارکینسون ،پروستات خوش خیم و بدخیم،ترومای نخاع ،دیسک های کمری و بیماری های مادر زادی و اقدامات درمانی که برای آنها صورت میگیرد مانند انواع جراحی ها که ممکن است به قطع عصب نخاعی مثانه منجر شود،بروز میکند.

تحریک الکتریکی عصب ساکرال نخاعی روشی نوین برای درمان مثانه نوروژنیک است،افراد مبتلا به مثانه نوروژنیک توانایی نگه داشتن یا دفع ادرار را ندارند و استفاده از این روش میتواند تا حد زیادی به این افراد در رفع این مشکل کمک کند.

در این روش درمانی در نخاع افراد مبتلا ،یک الکترود و در عضله باسن آنها باطری آن نصب میشود.طول عمر این دستگاه حداقل 10سال است و با یک ریموت توسط بیمار کنترل میشود.نام این دستگاه نورو مدولاسیون است و ریموت این دستگاه هر دو ساعت یک بار الکترود داخل نخاع دستور میدهد تا مثانه تخلیه شود.

هزینه انجام این جراحی 63 میلیون تومان است واین جراحی تحت پوشش بیمه است و هزینه های آن توسط بیمه پرداخت میشود.تنها حدود سه نفر از متخصصین اورولوژی اکنون این جراحی را در کشور انجام میدهند.برای گسترش آگاهی متخصصان در خصوص این روش درمانی وآموزش به آنان ،انجمن نورولوژی ایران هر سه ماه یک بار کنفرانس آموزشی برای متخصصان برگزار میشود و در هر دوره حدود 50 تا 100نفر از متخصصان اورولوژی شرکت می کنند.

از جمله مشکلات جسمی که برخی دچار آن هستند بی اختیاری ادراری است.این مشکل در بسیاری از موارد به دلیل خجالت و شرم فرد مبتلا ،تا مدت های مدید پنهان میماند و متاسفانه بیمار تا بیماری اش شدت نیافته است و از کنترل کامل خارج نشده است و مجبور به مراجعه به پزشک نشده است از معاینه پزشک امتناع میکند.

در علم پزشکی به هرگونه دفع غیر ارادی ادرار که بسته به شدت آن گاهی با یک عطسه یا سرفه و گاهی هم به صورت ناگهانی قبل از رسیدن فرد به دستشویی،لباس وی را خیس میکند،بی اختیاری ادراری گفته میشود.دلایل بروز این بیماری در زنان ،مردان و حتی کودکان متفاوت است.

 

Capture

 

معمولا زنان پس از بارداری و زایمان به بی اختیاری ادراری مبتلا میشوند.اما به طور کلی می توان گفت این بیماری به سه دسته کلی تقسیم می شود.در نوع اول که به بی اختیاری استرسی معروف است،فرد با عطسه ،سرفه ،فعالیت ورزشی و پریدن دچار ریزش ادرار می شود و این نوع عارضه با افزایش سن،بارداری و زایمان های طبیعی بیشتر میشود.

هرگونه افزایش فشار داخل شکم،فرد مبتلا را به درجاتی از بی اختیاری ادرار مبتلا میکند.اما این مشکل که بیشتر به دلیل شل شدن عضلات و لیگمان های کف لگن اتفاق می افتداگر به موقع تشخیص داده شود کاملا درمان پذیر است و می توان با روش های دارویی ،ورزش عضلات کف لگن و انواع جراحی ها درمان کرد.

در نوع دوم که با عنوان بی اختیاری فوریتی شناخته میشود فرد به محض اینکه احساس ادرار میکند باید سریع به دستشویی مراجعه کند اما در بسیاری از موارد قبل از رسیدن به دستشویی دچار ریزش ادرار میشود.این حالت به دلیل تحریک عصب های مثانه و همچنین مثانه بیش فعال اتفاق می افتد.در این نوع از بی اختیاری برای تشخیص صحیح از تست نوار مثانه استفاده میشود و البته بی اختیاری فوریتی هم قابل درمان است.

اما نوع سوم که ترکیبی از دو نوع گفته شده است و به بی اختیاری میکس یا مخلوط معروف است،بیشتر در افرادی دیده میشود که دچار دیسک کمر یا ضربه به نخاع شده اند.این شیوه نیز با استفاده از روشهای مختلف دارویی و جراحی قابل کنترل و درمان است.

بی اختیاری ادراری در مردان مشکلی مستاصل کننده است اما با وجود اینکه در بسیاری از موارد فرد مبتلا را از انجام امور روزانه باز میدارد،باز هم با مراجعه کم بیمار به پزشک یا مراجعه در مراحل پیشرفته بیماری مواجه هستیم.

این بیماری در مردان عموما به دلیل بزرگی غده پروستات پیش می آید.در واقع بزرگی پروستات مانع از تخلیه کامل ادرار و سرریز شدن مقدار باقی مانده به شکل بی اختیاری می شود.اما گاهی بعد از جراحی های پروستات ممکن است بیمار دچار بی اختیاری ادراری شود.به عبارت شاده تر اغلب،بی اختیاری ادراری یک عارضه جانبی درمان سرطان پروستات محسوب می شود و برخی با این تفکر به درمان بیماری نمی پردازند.اما بهتر است بدانید که این عارضه با استفاده از انواع دارو ها ،ورزش های عضلات کف لگن-بیوفیدبک و نوروفیدبک- و همچنین انواع اعمال جراحی کاملا قابل درمان است.

تومورها یا سنگ های ادراری موجود در مجاری ادراری نیز میتوانند جریان طبیعی ادرار را دچار اختلال کرده و به بی اختیاری و سرریزی ادرار منجر شود.البته برخی اختلالات عصبی یا بیماری ها هم باعث بروز این عارضه میشوند.اما آنچه مهم است توجه به این نکته است که همه انواع این بیماری توسط متخصصین اورولوژی قابل تشخیص ،منترل و درمان است.

این بیماری کودکان را نیز مبتلا میکند ،که از میان علائم آن میتوان به اختلال مادرزادی عملکرد کلیه،حالب و مثانه همچنین سبک نادرست زندگی اشاره کرد.

کودکان باید هر دو ساعت یک بار مثانه خود را تخلیه کنند.متاسفانه بسیار دیده شده است که کودکان به دلیل کثیف بودن سرویس بهداشتی مدارس یا حتی بازیگوشی ادرار خود را نگه میدارند که این امر میتواند آنها را به عوارض نگه داشتن طولانی مدت ادرار مبتلا کند.از میان این عوارض میتوان به عفونت های ادراری ،بی اختیاری ادرار و باقی ماندن ادرار در مثانه اشاره کرد.

.

بی اختیاری ادراری در زنان به سن،تعداد زایمان ها ،هورمون های بارداری یا پیش یائسگی بستگی دارد.همچنین وجود بیماری هایی همچون پارکینسون،دیابت،دیسک های کمر و ضایعات نخاعی نیز میتواند سبب بروز بی اختیاری ادرار در زنان شود ،درحالی که بدون هیچ بیماری زمینه ای نیز میتوانیم شاهد بروز این مشکل باشیم

ممکن است فرد کنترلی بر ادرار خود نداشته باشد که این مشکل بویژه در افرادی که دیابت دارند و قند خون خود را چکاپ و کنترل نمیکنند بیشتر دیده میشود..

هرچقدر بی اختیاری ادراری در زنان زودتر تشخیص داده شود درمان آن راحت تر است به طور مثال تزریق PRP در واژن این مشکل را رفع میکند.اما با گسترش این بیماری و

عدم رعایت فرد مبتلا به دیابت ممکن است نیاز به جراحی باشد.

 

راه های پیشگیری از بی اختیاری ادرار:

برای پیشگیری از بی اختیاری ادرار ،راهکارهای زیر بیان میشود را انجام دهید تا بهترین پیشگیری را برای بی اختیاری ادرار داشته باشد.

 

  • کاهش مصرف غذاهای تند و الکل و قهوه

موردی که در بالا ذکر شد هرکدام بنا به دلایلی سبب تشدید بی اختیاری ادرار می شوند.به عنوان مثال کافئین قهوه و اتانول الکل سبب تشدید مثانه می شوند و در اشخاصی که بی اختیاری ادرار دارند مصرف این مواد سبب تشدید بی اختیاری ادرار می شود.

قبل از در مان بی اختیاری ادراری بهتر است اشخاصی که به این بیماری مبتلا هستند از مصرف مواد فوق اجتناب نمایند.زمانی که اشخاص غذاهای تند مصرف میکنند تحریک مثانه رخ میدهد و به دلیل اینکه در آن ها این حس ایجاد می شود که نیاز به تخلیه مثانه دارند .در نتیجه همین حس باعث می شود که عضلات مثانه ضعیف شده و بی اختیاری ادرار را سبب میشود.

اشخاصی که بی اختیاری ادراری دارند باید به این نکته توجه نمایند که رژیم غذایی صحیح کمک شایانی به پیشگیری و درمان بی اختیاری میکند.

 

  • اجتناب از بلند کردن بار سنگین :

زمانی که اشخاص بار سنگین بلند میکنند امکان افزایش درد کمر در آنها تشدید می شود.اما بلند کردن بار سنگین به همین جا ختم نمی شود بلکه به دلیل بار سنگینی که به کمر وارد شده است و ارتباطی بین عضلات لگن و کمر است در شخص بی اختیاری ادرار رخ میدهد.

 

  • اضافه وزن:

چاقی در بی اختیاری ادراری بسیار تاثیر گذار است به همین دلیل توصیه میشود که اشخاصی که بی اختیاری ادراری دارند حتما وزن خود را کاهش دهند.

 

  • افزایش مصرف مایعات و آب :

مصرف آب را در برنامه روزانه خود قرار دهید .مصرف مایعات و آب را نباید از ترس نشت ادرار کاهش دهید بلکه باید به اندازه کافی مصرف نمایید.

  •   تمرین عضلات کف لگن                


با پا به سن گذاشتن زنان ، عضلات کف لگن بایستی قوی شوند چوم هرمون ها پس از یائسگی تغییر کرده و می توانند بر روی کنترل مثانه اثر بگذارند.علاوه بر این ، عضلات کف لگن ممکن است تغییر یافته و ضعیف شوند یک برنامه تمرین عضلات کف لگن می تواند در کاهش اثر یائسگی بر ناحیه لگن و کنترل مثانه موثر باشد.
تمرین عضلات کف لگن می تواند به زنانی که زود به زود احساس نیاز شدید برای ادرار کردن می کنند (به آن عدم کنترل ادرار بخاطر میل به ادرار Urge incontinence ) کمک کند.

عضلات کف لگن من در کجا قرار دارند؟


اولین کاری که باید بکنید این است که ببینید کدامیک از عضلات به تمرین نیاز دارند.
بشینید یا دراز بکشید و عضلات ران و باسن خود را شل و راحت بگذارید
عضله حلقوی دور مقعد را بفشارید انگاری میخواهید از خارج شدن باد جلوگیری کنید حال این عضله را شل کنید این شل و سفت کردن دوباره انجام دهید تا اینکه مطمئن شوید که عضلات درست را انتخاب کرده اید کوشش کنید که عضلات باسن را منقبض نکنید.
وقتی که برای خالی گردن مثانه خود به توالت میروید کوشش کنید جریان ادرار را قطع نماییدو باز دوباره شروع کنید با انجام این کار عضلات درست را برای استفاده شناسایی کنید – ولی هفته ای یکبار اگر بیش از این جریان ادرار را قطع و به راه بیاندازید مثانه شما ممکن است بدان نحوه که باید ، ادرار را خالی نکند.
اگر به طور واضح فشار و بالا بردن عضلات کف لگن را احساس نمی کنید یا نمی توانید در جریان ادرار خود را همانطور که در بند 3 گفته شد کند نمایید ، از پزشک ، فیزیوتراپیست یا از پرستار کنترل ادرار خود کمک بخواهید . آنها به شما کمک خواهند کرد که عضلات کف لگنتان درست کار بکند.
زنانی که عضلات کف لگن آنان بسیار ضعیف است می توانند از تمرینات عضلات کف لگن سود ببرند.
من چگونه تمرین های عضلات کف لگن را انجام بدهم ؟
اکنون که می توانید فعالیت عضلات را احساس کنید می توانید :
عضلات را جمع کرده و همزمان به درون در پیرامون مقعد و واژن خود بکشید. و از درون آنها را به بالا بیاورید . شما هر وقت عضلات کف لگن خود را جمع (منقبض) می کنید باید یک احساس بالا رفتن داشته باشید ، کوشش کنید در حالیکه تا 8 را می شمارید ، عضلات را محکم و سفت نگهدارید . بعد نگهدارید رها و شل شود. شما باید یک احساس واضح رهایش داشته باشید.
کار ( انقباض و بالا کشیدن ) را تکرار کرده و عضلات را رها کنید بین هر بار که عضلات را به بالا می کشید خوب است برای مدت 8 ثانیه استراحتی بکنید . اگر نمی توانید تا 8 ثانیه عضلات را نگه دارید هر چقدر که می توانید این کار را دوام دهید.
به هر تعداد که می توانید این انقباض و بالا کشیدن را تا حد بین 8 تا 12 بار تکرار کنید.
در حالیکه پس از هر بار استراحتی می کنید ، سعی کنید که این 8 تا 12 بار انقباض و بالا کشیدن را سه بار تکرار کنید.
این برنامه تمرین را (3 بار و هر بار 8 تا 12 انقباض) را چه درازکش ، چه نشسته و چه ایستاده ، هر روز انجام دهید.

 

علل بی اختیاری ادراری:

به هنگامی که مثانه پر شود نیاز است که مثانه خالی از ادرار شود.با افزایش سن بافت های موجود درون مثانه ضعیف شده و دیگر مانند قبل ادرار را نمیتواند نگه دارد.همین عامل باعث می شود که فرد بی اختیار ادرار کند.این عملیاتی است که فرد مجبور می شودبه طور شبانه روزی مدام برای تخلیه اقدام کند.بهتر است بدانید بی اختیاری ادرار به صورت ژنتیکی نیستت و همانطور که گفته شد به علت فرسوده شدن بافت های درون مثانه بروز میکند.